Sude
New member
Bir yazar kötü bir karakter yazabilir ve kötü biri olmayabilir.
Bir kadın yazar sert bir erkek karakter yaratabilir; bu onun erkekler hakkında düşündüğü her şeyi göstermez.
Bir erkek senarist duygusal bir kadın karakter yazabilir; bu da onun kişiliği hakkında otomatik bir sonuç doğurmaz.
Erkekler Stratejik, Kadınlar Empatik mi? İşte Burada da Dikkat!
Konuyu biraz daha genişletelim.
İnsanları anlamaya çalışırken “erkekler çözüm odaklıdır, kadınlar ilişki odaklıdır” gibi hazır kalıplara başvurmak da aynı derecede yanıltıcı olabilir.
Evet, toplum içinde erkeklerin stratejik ve çözüm odaklı davranmaya, kadınların ise empati ve ilişkisel iletişime daha fazla yönlendirildiği örnekler görülebilir. Fakat bunu biyolojik bir kader gibi sunmak doğru değildir.
Mesela aynı forum başlığında üç farklı insan düşünün.
Ali, “Bunun kaynağı nerede? Açıklama var mı?” diyerek araştırmaya başlıyor.
Zeynep, “Bu soru kişinin özel alanına giriyor olabilir mi?” diye düşünüyor.
Mehmet, aile geçmişine bakıyor.
Ayşe ise “İnsan kendi kimliğini açıklamadıysa neden onun yerine biz konuşuyoruz?” diye soruyor.
Dördünün yaklaşımı da farklı.
Üstelik bu farklılıkların cinsiyetle birebir örtüşmesi gerekmiyor.
Çünkü insan davranışı, kadın-erkek ikiliğinden çok daha renkli.
Forumda Asıl Tartışılması Gereken Soru Belki de Başka
“Raci Şaşmaz Alevi mi?” sorusundan önce şu soruyu sormak daha sağlıklı:
Bir kişinin kendi açıklaması yoksa, onun dini kimliğini dışarıdan belirlemeye çalışmalı mıyız?
Bence forum açısından asıl ilginç mesele burada.
Çünkü internetin en sevdiği şeylerden biri boşlukları tahminle doldurmak.
Bir kaynak bir şey söylüyor.
Başka bir kaynak başka bir şey söylüyor.
Üçüncü kaynak “duyduğuma göre” diyor.
Sonra dördüncü kişi üçüncü kişinin yazdığını gerçek kabul edip yeni bir yazı yazıyor.
Beşinci kişi de bunu kaynak gösteriyor.
Ve sonunda ortada kimsenin ilk elden doğrulamadığı ama herkesin “internette yazıyor” dediği bir bilgi ortaya çıkıyor.
Bu, bilgi zincirinin en eğlenceli ama en tehlikeli taraflarından biri.
Güvenilir Bilgi ile İnternet Söylentisini Nasıl Ayırabiliriz?
Burada E-E-A-T yaklaşımı açısından basit bir yöntem işe yarıyor: Deneyim, uzmanlık, otorite ve güvenilirlik.
Öncelikle bilginin kaynağına bakmak gerekiyor.
Raci Şaşmaz'ın doğum tarihi, eğitimi ve kariyeri konusunda biyografik kaynaklarda birbirini destekleyen bilgiler var. Biyografya+1
Fakat mezhep konusunda aynı düzeyde açık bir kişisel beyan bulamıyoruz.
Bu nedenle iki bilgiyi aynı kesinlik seviyesinde sunmak doğru değil.
“30 Ekim 1973'te Elazığ'da doğdu” ile “Alevi'dir” aynı türden doğrulanabilir iddialar değil.
İlki biyografik bir veri.
İkincisi kişinin kendi kimlik beyanını gerektiren çok daha kişisel bir konu.
İşte güvenilir içerik üretmek biraz da “Bilmiyorum” diyebilme cesareti gerektiriyor.
Raci Şaşmaz'ın Kariyeri Neden Bu Tartışmadan Daha Somut?
Şaşmaz'ın kariyerine baktığımızda doğrulanabilir çok sayıda bilgi görüyoruz.
Deli Yürek dönemindeki senaryo çalışmaları, ardından Kurtlar Vadisi projesi ve Pana Film'in kuruluş süreci, onun Türkiye televizyon sektöründeki yerini anlamak açısından çok daha sağlam bir zemin oluşturuyor. Biyografya+1
Kardeşi Necati Şaşmaz'ın Polat Alemdar karakteriyle kamera önünde olması, Raci Şaşmaz'ın ise senaryo ve yapım tarafında bulunması da aile içerisindeki mesleki dağılımı ilginç hale getiriyor. Milli Gazete
Yani biri kameranın önünde, diğeri arkasında.
Bir nevi aile şirketinin “biri sahada, biri taktik odasında” versiyonu.
Ama yine de bundan onların kişisel mezhep kimlikleri hakkında sonuç çıkarmak mümkün değil.
“Alevi mi Değil mi?” Sorusu İçin En Dürüst Cevap
Kamuya açık ve güvenilir kaynaklara dayanarak söylenebilecek en dikkatli ifade şu:
Raci Şaşmaz'ın Alevi olduğuna dair doğrulanmış, kendi ağzından yapılmış açık bir kamuoyu beyanı bulunmuyor. Bu nedenle Alevi olduğunu kesin olarak söylemek mümkün değil.
Aynı şekilde, yalnızca aile geçmişi, Elazığ bağlantısı veya Zaza kökenine ilişkin bilgiler üzerinden “Alevi değildir” sonucuna varmak da doğru olmaz.
Yani cevap biraz internetteki insanların sevmediği türden:
Kesin bir doğrulama yok.
Ama bazen en doğru cevap gerçekten budur.
Her sorunun cevabı “evet” veya “hayır” olmak zorunda değil.
Peki Sizce İnsanların İnancını Araştırmak Nerede Meraktan Çıkıp Sınırı Aşmaya Başlıyor?
Bu noktada forumun en güzel tartışması başlayabilir.
Bir ünlünün tuttuğu takımı merak etmekle dini kimliğini araştırmak aynı şey mi?
Bir oyuncunun memleketini öğrenmek normal kabul edilirken mezhebini araştırmak neden daha hassas?
Bir sanatçı kendi inancını açıklamadığında, internet kullanıcılarının tahmin üretmesi ne kadar sağlıklı?
Ve daha ilginci:
Bir insanın ürettiği sanat eserlerini anlamak için gerçekten onun hangi mezhebe mensup olduğunu bilmemiz gerekiyor mu?
Bence bu sorular, “Raci Şaşmaz Alevi mi?” başlığından çok daha ilginç.
Çünkü sonuçta Raci Şaşmaz'ın kimliğini belirleyecek kişi arama motoru değil, kendisi.
Bizim yapabileceğimiz şey ise kamuya açık bilgileri doğru kaynaklardan ayırmak, doğrulanmamış iddiaları gerçekmiş gibi aktarmamak ve kişinin kendi beyanı olmayan bir inancı onun adına ilan etmemek.
İnternet dedektifliği eğlenceli olabilir.
Ama bazen büyüteci masaya bırakıp “Bu konuda gerçekten bildiğimiz ne var?” diye sormak, bütün dosyayı çözmekten daha akıllıca olabilir. Malatya Sonsöz Gazetesi+1
Bir kadın yazar sert bir erkek karakter yaratabilir; bu onun erkekler hakkında düşündüğü her şeyi göstermez.
Bir erkek senarist duygusal bir kadın karakter yazabilir; bu da onun kişiliği hakkında otomatik bir sonuç doğurmaz.
Erkekler Stratejik, Kadınlar Empatik mi? İşte Burada da Dikkat!
Konuyu biraz daha genişletelim.
İnsanları anlamaya çalışırken “erkekler çözüm odaklıdır, kadınlar ilişki odaklıdır” gibi hazır kalıplara başvurmak da aynı derecede yanıltıcı olabilir.
Evet, toplum içinde erkeklerin stratejik ve çözüm odaklı davranmaya, kadınların ise empati ve ilişkisel iletişime daha fazla yönlendirildiği örnekler görülebilir. Fakat bunu biyolojik bir kader gibi sunmak doğru değildir.
Mesela aynı forum başlığında üç farklı insan düşünün.
Ali, “Bunun kaynağı nerede? Açıklama var mı?” diyerek araştırmaya başlıyor.
Zeynep, “Bu soru kişinin özel alanına giriyor olabilir mi?” diye düşünüyor.
Mehmet, aile geçmişine bakıyor.
Ayşe ise “İnsan kendi kimliğini açıklamadıysa neden onun yerine biz konuşuyoruz?” diye soruyor.
Dördünün yaklaşımı da farklı.
Üstelik bu farklılıkların cinsiyetle birebir örtüşmesi gerekmiyor.
Çünkü insan davranışı, kadın-erkek ikiliğinden çok daha renkli.
Forumda Asıl Tartışılması Gereken Soru Belki de Başka
“Raci Şaşmaz Alevi mi?” sorusundan önce şu soruyu sormak daha sağlıklı:
Bir kişinin kendi açıklaması yoksa, onun dini kimliğini dışarıdan belirlemeye çalışmalı mıyız?
Bence forum açısından asıl ilginç mesele burada.
Çünkü internetin en sevdiği şeylerden biri boşlukları tahminle doldurmak.
Bir kaynak bir şey söylüyor.
Başka bir kaynak başka bir şey söylüyor.
Üçüncü kaynak “duyduğuma göre” diyor.
Sonra dördüncü kişi üçüncü kişinin yazdığını gerçek kabul edip yeni bir yazı yazıyor.
Beşinci kişi de bunu kaynak gösteriyor.
Ve sonunda ortada kimsenin ilk elden doğrulamadığı ama herkesin “internette yazıyor” dediği bir bilgi ortaya çıkıyor.
Bu, bilgi zincirinin en eğlenceli ama en tehlikeli taraflarından biri.
Güvenilir Bilgi ile İnternet Söylentisini Nasıl Ayırabiliriz?
Burada E-E-A-T yaklaşımı açısından basit bir yöntem işe yarıyor: Deneyim, uzmanlık, otorite ve güvenilirlik.
Öncelikle bilginin kaynağına bakmak gerekiyor.
Raci Şaşmaz'ın doğum tarihi, eğitimi ve kariyeri konusunda biyografik kaynaklarda birbirini destekleyen bilgiler var. Biyografya+1
Fakat mezhep konusunda aynı düzeyde açık bir kişisel beyan bulamıyoruz.
Bu nedenle iki bilgiyi aynı kesinlik seviyesinde sunmak doğru değil.
“30 Ekim 1973'te Elazığ'da doğdu” ile “Alevi'dir” aynı türden doğrulanabilir iddialar değil.
İlki biyografik bir veri.
İkincisi kişinin kendi kimlik beyanını gerektiren çok daha kişisel bir konu.
İşte güvenilir içerik üretmek biraz da “Bilmiyorum” diyebilme cesareti gerektiriyor.
Raci Şaşmaz'ın Kariyeri Neden Bu Tartışmadan Daha Somut?
Şaşmaz'ın kariyerine baktığımızda doğrulanabilir çok sayıda bilgi görüyoruz.
Deli Yürek dönemindeki senaryo çalışmaları, ardından Kurtlar Vadisi projesi ve Pana Film'in kuruluş süreci, onun Türkiye televizyon sektöründeki yerini anlamak açısından çok daha sağlam bir zemin oluşturuyor. Biyografya+1
Kardeşi Necati Şaşmaz'ın Polat Alemdar karakteriyle kamera önünde olması, Raci Şaşmaz'ın ise senaryo ve yapım tarafında bulunması da aile içerisindeki mesleki dağılımı ilginç hale getiriyor. Milli Gazete
Yani biri kameranın önünde, diğeri arkasında.
Bir nevi aile şirketinin “biri sahada, biri taktik odasında” versiyonu.
Ama yine de bundan onların kişisel mezhep kimlikleri hakkında sonuç çıkarmak mümkün değil.
“Alevi mi Değil mi?” Sorusu İçin En Dürüst Cevap
Kamuya açık ve güvenilir kaynaklara dayanarak söylenebilecek en dikkatli ifade şu:
Raci Şaşmaz'ın Alevi olduğuna dair doğrulanmış, kendi ağzından yapılmış açık bir kamuoyu beyanı bulunmuyor. Bu nedenle Alevi olduğunu kesin olarak söylemek mümkün değil.
Aynı şekilde, yalnızca aile geçmişi, Elazığ bağlantısı veya Zaza kökenine ilişkin bilgiler üzerinden “Alevi değildir” sonucuna varmak da doğru olmaz.
Yani cevap biraz internetteki insanların sevmediği türden:
Kesin bir doğrulama yok.
Ama bazen en doğru cevap gerçekten budur.
Her sorunun cevabı “evet” veya “hayır” olmak zorunda değil.
Peki Sizce İnsanların İnancını Araştırmak Nerede Meraktan Çıkıp Sınırı Aşmaya Başlıyor?
Bu noktada forumun en güzel tartışması başlayabilir.
Bir ünlünün tuttuğu takımı merak etmekle dini kimliğini araştırmak aynı şey mi?
Bir oyuncunun memleketini öğrenmek normal kabul edilirken mezhebini araştırmak neden daha hassas?
Bir sanatçı kendi inancını açıklamadığında, internet kullanıcılarının tahmin üretmesi ne kadar sağlıklı?
Ve daha ilginci:
Bir insanın ürettiği sanat eserlerini anlamak için gerçekten onun hangi mezhebe mensup olduğunu bilmemiz gerekiyor mu?
Bence bu sorular, “Raci Şaşmaz Alevi mi?” başlığından çok daha ilginç.
Çünkü sonuçta Raci Şaşmaz'ın kimliğini belirleyecek kişi arama motoru değil, kendisi.
Bizim yapabileceğimiz şey ise kamuya açık bilgileri doğru kaynaklardan ayırmak, doğrulanmamış iddiaları gerçekmiş gibi aktarmamak ve kişinin kendi beyanı olmayan bir inancı onun adına ilan etmemek.
İnternet dedektifliği eğlenceli olabilir.
Ama bazen büyüteci masaya bırakıp “Bu konuda gerçekten bildiğimiz ne var?” diye sormak, bütün dosyayı çözmekten daha akıllıca olabilir. Malatya Sonsöz Gazetesi+1